Abdullah Gül Çek Kanunu’na onay verdi
Çek mağdurlarının hapis cezasını ertelemesini öngören tasarı daha önce Meclis’te kabul edilmiş Cumhur başkanı Abdullah Gül’ün onayı için Kö?k’e sunulmuştu. Cumhur başkanı Gül çek yasasını onayladı.
Cumhur başkanı Abdullah Gül, 5941 sayılı Çek Kanunu’nu onayladı.
CumhurbaşkanlığıBasın Merkezi’nden yapılan açıklamada, Cumhur başkanı Gül’ün, Çek Kanunu’nu yayımlanmak üzere Başbakanl??a gönderdiği bildirildi.
Yasaya göre, bankalar, önce çek hesab? açtırmak isteyenin yasaklı olup olmadığını kontrol edecek, ayrıca kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni gösterecek.
Bankalar, çek hesab? açtırmak isteyenlerin yasaklılık durumuna ilişkin adli sicil kayıtlarını, açık kimliklerini saptamak için foto?raflı nüfus cüzdanı , pasaport veya sürücü belgesi örneklerini, yerleşim yeri belgelerini, vergi kimlik numaralarını, tacir olanların ayrıca ticaret sicili kayıtlarını, esnaf ve sanatkar olanların ise esnaf ve sanatkar sicili kayıtlarını almak ve çek hesab?nın kapatılması halinde bunları, hesabın kapatıldığı tarihten itibaren 10 yıl süreyle saklamakla görevli olacak. Yerle?im yeri yurt dığında bulunan kişiler, bankaya kendileri ile ilgili Türkiye’de bir adres bildirmek zorunda olacak.
Çekin karşılığının tamamen veya k?smen bulunmaması halinde, çek düzenleyenin bankaca bilinen adresleri talebi halinde hamiline verilecek.
Çek hesab? ilgilinin, vekilin veya yasal temsilcisinin imzası olmadan açılamayacak.
Çek hesab? açılmasını veya mevcut çek hesab?ndan çek defteri verilmesini isteyen kişi, her defasında tacir veya esnaf ve sanatkar olup olmadığını, kendisi hakkında yasak bulunmadığını bankaya yazılı olarak beyan edecek.
Hakkında çek düzenleme ve çek hesab? açma yasaşı kararı bulunan gerçek kişinin, yönetim organında görev yaptığı, temsilcisi veya imza yetkilisi olduğu tüzel kişiye çek defteri verilmeyecek.
Tacir olan ve tacir olmayan kişilere verilecek çekler ile hamiline düzenlenecek çekler, açıkça ay?rt edilebilecek biçimde bastırılacak. Bu çeklere ilişkin işlemlerin i?lendiği ayrı çek hesapları açılacak ve hamiline düzenlenecek çeklerin yapraklarında ”hamiline” ibaresi matbu olarak yer alacak. Esnaf ve sanatkar odalarına kayıtlı olanlardan tacir kişilere özgü çek hesab? açtıranlar, ”tacir çeki” alabilecek.
Karı?lığıbulunan çek, hesabın bulunduğu bankaya ibraz edildiğinde hamilin vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenecek.
Çek hesab?, ancak sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi ya da mevduat veya katımlım fonu zaman aşımı süresinin dolması üzerine kapatılacak.
KAR?ILIKSIZ HER ÇEK YAPRA?I ?Ç?N BANKAYA CEZA
”Karşılıksızzır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dığında, çek bedelinin karşılanamayan k?smıyla sınırlı olarak yapılacak.
Banka, karşılıksız çıkan her bir çek yapraşı ile ilgili ödemekle yükümlü olduğu miktarı, ancak ibraz eden hamile talep ettiği takdirde ödeyecek. Buna göre banka, hamile, talep ettiği takdirde süresinde ibraz edilen her çek yapraşı için; karşılığının hiç bulunmaması halinde, çek bedeli 600 lira veya üzerinde ise 600 lira, bu tutarın altındaysa çek bedelini ödeyecek.
Karı?lığının k?smen bulunması halindeyse banka, çek bedeli 600 lira veya altındaysa, çek bedelini a?mamak koşuluyla k?smi karşılığı600 liraya tamamlayacak bir miktarı; çek bedelinin 600 liradan fazla olması halinde çek bedelini a?mamak koşuluyla, k?smi karşıl??a ilave olarak 600 lira ödemekle yükümlü olacak.
Hamilin talepte bulunması halinde, ”karşılıksızzır” işlemi, çekin arka yüzüne tahsil için bankaya ibraz edildiği tarih, hesap durumu, bankanın yükümlülü?ü çerçevesinde ödediği miktar ve ibraz eden gerçek kişinin adı ve soyadı yazılmak, bu kişinin tüzel kişi adına bedeli tahsil etmesi halinde bu belirtilmek ve kişi ile birlikte banka yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle yapılacak. Banka tarafından ödenen miktar dü?üldükten sonra karşılıksız kalan tutar açıkça belirtilecek. Hamilin imzalamaktan kaçınması halinde, ”karşılıksızzır” işlemi yapılmayacak.
K?smi ödeme kabul edilmiş olsun veya olmasın, çekin tamamen veya k?smen karşılıksız çıkması halinde, ”karşılıksızzır” işlemi yapıldıktan sonra ön ve arka yüzün fotokopisi çekilerek bankada saklanacak ve çek, hamile geri verilecek.
Banka; çekin karşılığının hesapta bulunmamasına ra?men hamiline ödenmesinin geciktirilmesi, kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın hamile ödenmesinin geciktirilmesi hallerinde çek hamiline, her geçen gün için binde 3 gecikme cezası ödeyecek.
Üzerindeki tarihten önce ibraz edilen çekin karşılığının k?smen veya tamamen ödenmemiş olması halinde, bu çekle ilgili hukuki takip yapılamayacak. İleri tarihli çekle ilgili hukuki takip yapılabilmesi için, çekin üzerindeki düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi ve ”karşılıksızzır” işlemine tabi tutulması şart olacak.
B?N 500 GÜNE KADAR ADL? PARA CEZASI
Karşılıksız çeke sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikayeti üzerine, her bir çekle ilgili, bin be? yüz güne kadar adli para cezası verilecek. Ancak, hükmedilecek adli para cezas?, çek bedelinin karşılıksız çıkan miktarından az olamayacak.
Karşılıksız çek düzenleyen, adına karşılıksız çek düzenlenen ve ileri düzenleme tarihli çek üzerinde yazılı tarihe göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, karşılığını ilgili banka hesab?nda bulundurmayan gerçek ve tüzel kişi hakkında, soru?turma evresinde Cumhuriyet savcısının talebi üzerine sulh ceza hakimi tarafından, kovu?turma evresinde mahkeme tarafından karşılıksız çıkan her bir çekle ilgili çek düzenleme ve çek hesab? açma yasaşı kararı verilecek.
Hakkında çek düzenleme ve çek hesab? açma yasaşı kararı verilmiş olan kişi, elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankalara iade etmekle yükümlü olacak. Bu kişi adına yeni bir çek hesab? açılamayacak.
Çek düzenleme ve çek hesab? açma yasaşı kararına ilişkin bilgiler, Adalet BakanlığıUlusal Yargı A?? Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla Merkez Bankasına elektronik ortamda bildirilecek.
Karşılıksız çekle ile ilgili hakkında kovu?turmaya yer olmadığı kararı verilen ya da mahkemede beraat eden kişiler hakkındaki çek düzenleme ve çek hesab? açma yasaşı kalzırılacak.
FA?Z? ?LE ÖDEYENLER ?Ç?N…
Karşılıksız kalan çek bedelini temerrüt faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında soru?turma aşamasında ”kovu?turmaya yer olmadığına”, kovu?turma aşamasında ise mahkeme tarafından ”davanın düİmesine”, mahkumiyet hükmünün kesinleİmesinden sonra ise yine mahkeme tarafından ”hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kalzırılmasına” karar verilecek.
şikayetçinin, şikayetinden vazgeçmesi halinde de söz konusu prosedür uygulanacak.
Tacirin ticari işletmesi ile ilgili tacir olmayan kişinin çek defterini kullanarak çek düzenleyen ve düzenleten kişi, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalanzırılacak.
Tacir olmayan kişiye, tacir kişiye verilmesi gereken çek defteri veren banka görevlisi hakkında 50 günden 150 güne kadar adli para cezası verilecek.
Karşılıksız çekle ilgili banka görevlilerine sorumluluklar yükleyen yasaya göre, bu sorumlulukları yerine getirmeyen görevlilere çeşitli cezalar uygulanacak.
Bankalar, yasanın yürürlü?e girdiği tarihten itibaren, Merkez Bankasınca 1 ay içinde yayımlanacak tebliş ile belirlenen esaslara uygun olarak, yeni çek defterleri bastıracak.
Bankalar, 1 Temmuz 2010 tarihine kadar müşterilerine yeni çek defterlerini verecek ve ellerindeki eski çek defterlerini imha edecek.
Yasanın yürürlü?e girdiği tarihe kadar karşılıksız çek suçundan dolayı açılmış olan davalar bakımından asliye ceza mahkemesinin görevi devam edecek.
?NFAZIN ERTELENMES?
Tarafların anlaşması halinde karşılıksız çek verme suçundan mahkum olanların cezasının infazı ertelenebilecek veya durdurulabilecek.
Varılan anlaşmanın Cumhuriyet başsavcılığına veya mahkemeye verilmesi halinde, anlaşmada öngörülen süre kadar soru?turma veya kovu?turma durdurulacak.
Anla?maya varılmış olması, şikayetçi bakımından şikayetin geri alınmasını sonucunu doğurmayacak. Soru?turma, kovu?turma veya yargılamanın durdurulması ile infazın ertelenmesi için yazılı anlaşma ve taahhütnamenin en geç 1 Nisan 2010 tarihine kadar verilmesi gerekecek.
Karşılıksız çekin öngördü?ü miktarı faiziyle birlikte ödemeyi taahhüt eden kişinin ödenmesi gereken miktarı belirli vadelerde ödeyeceğini taahhüt etmesi halinde anlaşma aranmaksızın taahhütnamede belirtilen süre kadar soru?turma veya kovu?turmanın durmasına, hükmün infazının ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilecek.
Taahhütnamede yer alacak birinci yıl taksiti, borcun üçte birinden az olamayacak. Ödeme süresi, taahhütnamenin yapıldığı tarihten itibaren 2 yılı geçemeyecek.
Anla?manın, gere?i gibi ifa edilmesi veya ödenmesi gereken miktarın ödenmesi halinde kovu?turmaya yer olmadığı, davanın düİmesi veya hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kalzırılmasına karar verilecek.
Ceza ertelemesinden yararlanan kişi, taahhütnamede belirtilen süre içerisinde şikayetçi ile anlaşmaya varması ve bu anlaşmanın bir nüshasını şikayetçi veya yasal temsilcisi tarafından mercilere verilmesi halinde, soru?turma ve kovu?turmanın durmasından, hükmün infazının ertelenmesi veya durdurulmasından yararlanacak.
Soru?turma veya kovu?turmanın durması halinde dava zaman aşım?, hükmün infazının ertelenmesi veya durdurulması halinde ise ceza zaman aşımı işlemeyecek.
şikayetçinin başvurusu üzerine, anlaşma veya taahhüde uyulmadığının tespiti halinde soru?turmaya, kovu?turmaya veya hükmün infazına devam edilecek.
Soru?turma veya kovu?turması durdurulan ya da hükmün infazı ertelenen veya durdurulan kişi hakkında ”adli kontrol” uygulanacak.
AA
Yorum yapın
