
Adalar veya Prens Adaları, İstanbul’un Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada, Sedefadası, Sivriada, Yassıada, Kaşık Adası ve TavÅŸan Adası adlı 9 adadan oluÅŸan ilçesi. 2000 Nüfus sayımına göre nüfusu 17.738′dir.
Adalar ilçesinin merkezi Büyükada olup, ilçe 5 mahalleden oluÅŸmaktadır; Büyükada’daki Maden Mahallesi ve Nizam Mahallesi, Kınalıada Mahallesi, Burgazadası Mahallesi, Heybeliada Mahallesi.
İstanbul Adaları‘nın, özellikle Bizans döneminde saray mensuplarının sürgün yerleri olduÄŸu için Prens Adaları diye adlandırıldığı söylenir.
Adalar’ın İstanbul’a uzaklıkları, en yakın Kınalıada, en uzak TavÅŸanadası olmak üzere 7 deniz miliyle 13,5 deniz mili (25 km) arasında deÄŸiÅŸir. Adalar’a ilk vapur seferleri Galata Köprüsü’nden 1846 yılında baÅŸlamıştır. Bugün KabataÅŸ, Kadıköy ve Bostancı’dan sürekli deniz yolu baÄŸlantısı vardır.
Adalar’da yaÅŸayan azınlık nüfusunun çeÅŸitli toplumsal, siyasi olayların sonucunda dönem dönem buradan ayrılması, yerleÅŸim alanlarının az olması ve yeni yapılaÅŸmaya sınırlı olanak tanınması gibi nedenlerle nüfusu ya azalmış, ya da duraÄŸan kalmıştır. Özellikle 1950′den günümüze kadar, Adalar’da sürekli oturan nüfus azalırken yörenin etnik ve sosyal yapısı da deÄŸiÅŸmiÅŸtir. Hıristiyan, özellikle de Rum, Gürcü ve Ermeni nüfusta çok büyük azalma olurken İstanbul içi ve dışı doÄŸumlu Müslüman nüfus büyük bir artış göstermiÅŸtir.
Tarih Vakfı Yurt Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılan Pierre De Tchihatchef’in orijinal adı Le Bosphore et Constantinople avec Perspectives des Pays Limitrophes (1864) olan Türkçe çevirisi “İstanbul ve BoÄŸaziçi” adı ile yayınlanan eserin birinci kısmının çevirisine göre Adalar BoÄŸaz’ın güney aÄŸzıyla İzmit (Nikomedia) körfezinin giriÅŸi arasında, Bitinya sahilleri boyunca Hıristiyanlar tarafından Prens Adaları, Türkler tarafından da Kızıl Adalar ismiyle bilinen bir adalar dizisidir. Büyükada (Prinkipo), Heybeliada (Halki), Burgaz (Antigoni), Kınalıada (Proti), Yassıada (Plati), Sivriada (Ohia), Kaşık adası (Pita), Sedef Adası (Androvita) ve TavÅŸan Adası ( Neandros).
Prens Adaları’nın adını nereden aldığına dair toplumsal tarihin izlerinden giden bir kısa anlatı (1864): Bizans imparatorları zamanında pek konuksever sayılamayacak bu dört ada, meÅŸhur bahtsızlara sürgün ya da esaret yeri iÅŸlevi görüyordu. Bu sürgünlerin arasında çok sayıda taç giymiÅŸ insanın yer alması nedeniyle, bu kayalıklara Prens adaları adı verildi; daha sonra bu isim küçük takımadaların bütünü için kullanıldı. Bu takımadaların en büyük ve en güzel iki adası olan Büyükada ve Heybeli’nin prenslerin düşmanlıklarından çok görkemlerine tanık oldukları doÄŸrudur. Çünkü bu adalar Bizans imparatorlarının yazlıklarıydı ve onların ÅŸatolarıyla güzelleÅŸtirilmiÅŸti. Ancak o zamanlar, hükümdarlar, bugünkünden daha hızlı bir biçimde saraydan zindana geçtikleri ve bu adalarda bahtı açık olanların ve çile çekenlerin konutları iç içe olduÄŸu için, aynı adın bütün adalar için kullanılmasından daha doÄŸal bir ÅŸey yoktur. Çünkü bugün bir adada oturanın ertesi gün bir baÅŸka adaya çok farklı bir konumda geçmesine alışılmıştı. Demek ki bu adalar halkın gözünde insan yaÅŸamının en ÅŸiddetli karşıtlıklarının simgesi, gururla küçük düşmenin büyüklükle hiçliÄŸin, mutlulukla sefaletin, birbirine karıştığı bir yerdi: tek kelimeyle, bunlar gerçekten Prenslerin adalarıydı !
Prens Adaları topluluÄŸu içinde İstanbul’a en yakın ada olması sebebiyle Kınalıada, tarihte en çok sürgün bu adaya yapılmıştır.
| Yıllar | 1960 | 1965 | 1970 | 1975 | 1980 | 1985 | 1990 | 1997 | 2000 | 2007 | 2009 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Adalar Nüfusu | 19.864 | 15.264 | 15.086 | 12.807 | 18.232 | 14.534 | 19.413 | 16.171 | 17.738 | 10.460 | 11.285 |
Aşağıdaki tabloda büyükten küçüğe doğru sıralanmış olarak adaların yüzölçümleri ve adalarda yaşayan kişi sayısı verilmiştir.
| Adanın ismi | Yüzölçümü | Nüfusu |
| Büyükada | 5,4 km2 | 7.335 |
| Heybeliada | 2,3 km2 | 5.529 |
| Burgazada | 1,5 km2 | 1.578 |
| Kınalıada | 1,3 km2 | 3.318 |
| Sedefadası | 0,15 km2 | Yok |
| Yassıada | 0,05 km2 | Yok |
| Sivriada | 0,04 km2 | Yok |
| Tavşanadası | 0,01 km2 | Yok |
| Kaşıkadası | 0,008 km2 | Yok |
| Toplam | 10,76 km | 17.760 |