Aya ?rini Kilisesi Müzesi
AYA ?RİN? K?L?SES? MÜZESİ (St. ?rene)
Telefon:0212 528 45 00
Fax: 0212 512 54 74
E-mail: ayasofyamuzesi@hotmail.com
İlçe: Sultanahmet
Adres: Topkapı Sarayı Avlusu, Sultanahmet İstanbul
Aya ?rini, Bizans`ın İlk Kilisesi…
Konstantin, şehri yeniden kurarken kendi adına bir forum, saray ve hipodromun yanı sıra, 330`larda Roma tap?naklarının üzerine Aya ?rini Kilisesi`ni inşa ettirir. Aya ?rini ya da Hagia Eirene`nin sözlükteki anlamı `Kutsal Barış`; ama aynı zamanda da, aynı yüzyılda yaşamış bir azize. Azizenin gerçek adı Penelope`dir. H?ristiyanlığıyaymaya çalığır. Putperestler tarafından yılanlarla dolu bir kuyuya atılır; ölmez. Ta?lanır, atlara başlanı p sürüklenir; yine de ölmez. Mucizelerin sonunda putperestler Hristiyan olur; ?rini de bir azize. İmparator Konstantin, bu olağanüstü olay üzerine yaptırdığı tek tanrılı dinin ilk mabedine Aya ?rini adını verir.
Aya ?rini, Bizans`tan günümüze kalan atriumlu tek kilise. Atrium, eski Roma tap?naklarının ortasındaki çevresi revaklı bir avlu. Aya ?rini, yerini aldığı tap?na?ın özelliklerini bugüne kadar getirmi?. Ancak bugünkü Aya ?rini, aynı Aya ?rini değil. Çünkü ah?ap ilk Aya ?rini, 532`de yanmış. İmparator Iustinianos, çok tanrılı inancı kesinlikle yasaklayınca ayaklanan halk, Zeus`a s???narak hem Ayasofya`y?, hem de Aya ?rini Kilisesi`ni yakmış… ?ustinianos, Ayasofya ve Aya ?rini`yi yeniden yaptırmış. Ancak Aya ?rini 564`te bir kez daha yanmış. Onarılmış… İki yangından sonra, bu defa depremlerle sallanmış. Yani kilise üç kez onarılmış.
Osmanlı sultanı II. Mehmet, İstanbul`a girip yeni bir dönemi başlatır. Yapımına başlanan Topkapı Sarayı`nın dış duvarları, Ayasofya ve Aya ?rini`nin arasından geçer. Aya ?rini bir süre sonra silâhların bakım ve onarımının yapıldığı iç cephane olur.
Aya ?rini, Osmanl?`nın ilk müzesidir. Depodaki silâhlar antika olunca 19. yy.`da ilk müze Aya ?rini`de açılır. Aya ?rini`nin galerilerine çıkışı sağlayan çift kanatlı merdivenler o sıra yapılır. Osmanl?, Aya ?rini`ye, ana kapıdaki 1726 tarihli kitabeyi ve merdiveni ekler.
Aya ?rini`yi sallayan o eski depremler sırasında Bizans`ta ikonalar, dinen yasaklandığı için onarımlarda duvarlar süslemesiz bırakılmış. Bugün, Osmanl?`nın üzerine bir bayrak asarak kapattı?? apsis yarım kubbesindeki ?sa`yı simgeleyen haç ve haçın altında ?sa`nın çarm?ha gerildiği Golgota Tepesi`ni simgeleyen birkaç basamaklı kürsü çizimi dığında bir motif kalmış.
1453 yılında İstanbul`un fethinden sonra kilise camiye çevrilmediği için yapıda önemli bir değişiklik yapılmamıştır. Uzun süre ganimet ve silah deposu olarak kullanılmıştır. Tophane mü?irlerinden Damat Ahmet Fethi Paşa 1846 yılında Türk müzesinin ilk nüvesini oluşturan eserleri burada sergilenmiştir. 1869 yılında Aya ?rini, Müze-i Hümayun (İmparatorluk Müzesi) adını almıştır. Zamanla, sergi mekânlarının yetersiz kalması nedeniyle buradaki eserler 1875 yılında Çinili Kö?k`e taşınmıştır. 1908 tarihinden itibaren Aya ?rini Askeri Müze olarak kullanılmıştır. Daha sonra bir süre bo? kalan yapı onarılmış ve Ayasofya Müzesi Müdürlüğü`ne başlı bir birim haline getirilmiştir.
Ziyaret Gün ve Saatleri: Ziyarete kapalıdır. Ayasofya Müzesi Müdürlüğü’nün izni ile gezilebilir.
Yorum yapın
