Beylerbeyi Sarayı Müzesi
Telefon:0216 321 93 20-21
Fax: 0216 321 93 22
İlçe: Beylerbeyi
Adres: Abdullahağa Caddesi 81210 Beylerbeyi-Üsküdar İstanbul
Beylerbeyi ve çevresinin yerleşim alanı olarak kullanılması tarihte oldukça gerilere, Bizans dönemine kadar gitmektedir. 18. yüzyılda yaşamış olan ünlü gezgin ?nciciyan’a göre, Büyük Kontstantinus’un diktirdiği bir haçtan dolayı Bizans döneminde “?stavroz Bahçeleri” adıyla anılan yöre, Osmanlılar döneminde Padi?ahların Has Bahçeleri’nden biri olarak kullanılmıştır. Yine ?nciciyan’a göre buraya “Beylerbeyi” adının verili?i, 16. yüzyılda Beylerbeyi Mehmed Paşa’nın burada bulunan kö?künden kaynaklanmaktazır.
Çe?itli dönemlerde padişahların ilgisini çeken Beylerbeyi, yaptırılan kimi kö?k ve kasırlarla yazlık olarak kullanılan bir niteli?e kavu?mu?, 1829 yılında Sultan II. Mahmud’un yaptırdığı ah?ap Sahil Sarayı ile yeni bir hareket kazanmıştır.
Bugünkü Beylerbeyi Saray?, Sultan Abdülaziz tarafından II. Mahmud’un ah?ap Sahil Sarayı yıktırılarak 1861-1865 yılları arasında, dönemin tanınmış mimarı Serkis Balyan’a yaptırılmıştır. Saray genellikle yaz aylarında, özellikle de yabancı devlet başkalarının aşırlanmasında kullanılmıştır. Sırp Prensi, Karada? Kral?, İran ?ah?, Fransız İmparatoriçesi Eugenie bunlardan bazılarıdır. Sultan II. Abdülhamid de 1918 yılında, ömrünün son altı yılını geçirdiği bu sarayda ölmü?tür.
Çe?itli Batı üsluplarının Doğu üsluplarıyla kayna?tırıldığı sarayın iç mimarlığı, kullanı m özellikleri açısından bir orta sofaya açılan köşe odalarından oluşan geleneksel Türk evi planına benzerlikler gösterir. Harem ve Selâmlık olarak iki ana bölümden oluşan sarayda Selâmlık, donatım ve süsleme açısından Harem’den daha zengin tutulmuştur. Bodrum katı mutfak ve depo olarak kullanılan bir bölümü üç katlı olan sarayda 3 giri?, 6 salon ve 26 oda bulunmaktadır. Rutubete ve s?cağa karşı döşemeleri, orjinalleri M?sır’dan getirtilen hasırlarla kaplanmıştır. Ço?unlu?u Hereke yapımı büyük boyutlu halı ve kilimleri, Bohemya kristal avizeleri, Fransız saatleri, Çin, Japon, Fransız Yıldız vazoları görülmeye değer sanat yapılarının yalnızca bir bölümüdür.
Boğaziçi’nin Anadolu kıyısında özel konumuyla dikkati çeken Beylerbeyi Saray?’nı son dönem Osmanlı Sarayları’ndan ayİran yönlerinden birini de, yamaçlara doğru setler biçiminde yükselen ve bu yüzden “Set Bahçeleri” adıyla anılan bahçeleri, bu bahçelerde bulunan kö?kler ve eski saraylardan kalan büyük havuz oluşturmaktadır. Üst set bahçesinde bulunan havuzun çevresinde yer alan Sarı Kö?k, saltanat atlarının barındığı devrinin en ilginç örneğini yağatan Ahır Kö?k ve eski saraydan kalan selsebilli Mermer Kö?k, Osmanlı saray mimarlığının günümüze gelen önemli yapılarını oluşturmaktazır.
Batı ile ilişkilerin güçlendiği bir dönemde yapılan Beylerbeyi Saray?’nın en ilginç yanı, Set Bahçeleri’nin altından geçen tarihsel Tünel’dir. Tünelin ortasında yer alan çeşmenin yazıtında, Sultan II. Mahmud’un adı geçmekte ve yapının tarihlendirilmesinde önemli bir ip ucu oluşturmaktadır. Üst set bahçesindeki büyük havuz ve Mermer Kö?k gibi II. Mahmud Dönemi’nden (1808-1839) kalan bu tünel, kıyı yolunun i?levini sürdürmesini sağlarken, aynı zamanda yüksek duvarların ötesi ile bahçelerin bağlantısını da kurmaktazır.
Yapılan onarımlarla birlikte Beylerbeyi Saray?, döneminin özgün bir yazlık sarayı olarak “Boğaziçi Kültürü” içinde yerini almış durumdadır. Bahçelerinde ve tarihsel Tünel içinde oluşturulan kafeterya ve satış reyonlarıyla müze-saray olarak konuklara ça?da? düzeyde hizmetler sunulmakta, bu reyonlarda Kültür-Tanıtım Merkezi’nce hazırlanan tanıt?cı nitelikte kitap, kartpostal ve poster gibi yayınların yanısıra çeşitli türde hediyelik e?ya satış? yapılmaktadır. Öte yandan önceden belirlenen ve alınan izinlere başlı olarak saray ulusal ve uluslararası nitelikte resepsiyonlar düzenlenebilmekte, böylelikle geleneksel saray atmosferinin günümüz insanının tanıtabildiği bir ortam oluşmaktazır.
Saray; kompleksin ana yapısı olan Beylerbeyi Saray?, sarayın deniz tarafındaki duvarının her bir köşesinde yer alan biri haremlik, diğeri selamlık deniz kö?kleri, arka bahçede yer alan Mermer Kö?k, Sarı Kö?k ve Hasah?r’dan oluşur. Bunlardan deniz kö?kleri ve Beylerbeyi Sarayı Sultan Abdülaziz tarafından yaptırılmıştır. Di?er yapılar ise daha önce burada bulunan saraya aittir. Sarayın ana yapısı olan Beylerbeyi Saray?, yüksek bir bodrum üzerine, kagir ve iki katlı bir binadır. Boğaz’a paralel olarak yerleştirilen sarayın uzunluğu 65 m.dir.Üç yönden basamaklarla çıkılan sarayda, 6 salon ve 24 oda bulunmaktadır. Özellikle üst kattaki Havuzlu Salon ve ismini sütunlarının renginden alan Mavi Salon, sarayın en görkemli mekanlarıdır. Ayrıca setler biçiminde düzenlenmiş bahçesi de sarayın bir başka özel yönüdür. 1984 yılında müze olarak ziyaretlere açılmıştır.
Ziyaret Gün ve Saatleri: Pazartesi ve Perıembe günleri dığında her gün 09.00-17.30 saatlerinde ziyarete açıktır.
Ücret: Tam: 8 YTL.(Cuma, Cumartesi, Pazar günleri halk günü olup 4 YTL alınmaktazır.)
Yorum yapın
