Ermeni Diasporası kızzıracak sözler
Türkiye ve Ermenistan’?n, 10 Ekim’de Zürih’te attı?? tarihi adımın yankıları başta Ermeni diasporası olmak üzere dünyada devam ediyor.
İki ülkenin yakınla?ması ve imzaladıkları protokollerin içeri?i Türkiye’deki muhalefetten daha çok diaspora Ermenilerini rahatsız etti. Zira iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler, soykırım ön şartı kabul edilmeden başladı. Ayrıca, imzalanan protokoller bir tarih alt komisyonu kurulmasını ve sınırların bugünkü haliyle tanınmasını öngörüyor.
Cumhur başkanı Abdullah Gül’ün Paris’i ziyaretinden önce, Ermenistan Cumhur başkanı Serj Sarkisyan Fransa’daydı. Diaspora temsilcileriyle görü?en Sarkisyan, Türkiye ile başlatılan protokol sürecini ve politikasını izah etti. ?mzalar atılmadan önce Sarkisyan ve yönetimini hainlikle suçlayanların büyük bir bölümü bu ziyaretin ardından tepkilerini yumu?attı.
“SARK?SYAN BEN? ?KNA ETT?”
Fransa Ermenilerinin en önemli yayın kuruluşlarından ‘Nouvelles d’Armenie’ dergisinin genel yayın yönetmeni Ara Toranyan, diasporanın protokollere bak???nı Cihan’a değerlendirdi. Diasporada hâlâ çok sayıda insanın sürece şüpheli yakla?t???nı söyleyen Toranyan, “Gelişmeleri Türkiye’nin taktiksel bir hareketi olarak görenler var. Ama Sarkisyan beni ikna etti. Bu süreci destekliyorum.” şeklinde konuştu.
Sarkisyan’ın Paris ziyaretinde kendisini ikna ettiğini belirten Ara Toranyan, diasporanın soykırım ön şartında ?srarcı olmasına rağmen, Ermeni hükümetinin ikili ilişkileri kurma siyasetini anlay??la karşıladığını ifade etti. “Sarkisyan’? bugün hainlikle suçlayan yarın haksız çıkabilir. Gelişmeleri Türk Devleti’nin taktiksel bir hareketi olarak görenler var. ABD’ye ve Avrupa Birliği’ne karşı, ‘Bakın Ermenilerle aramız iyi. Bizi soykırım konusunda sıkıştırmayın. Ermenilerle görü?me halindeyiz’. demek için bu adımları atıyorlar, diyenler var. ” dedi.
“TÜRK?YE 90 YILDIR H?ÇBİR ADIM ATMADI”
Toranyan, “Sarkisyan beni ikna etti. Çok sayıda insan ikna olmadı çünkü, Ermenistan’ın kanzırılacağını düşünüyorlar. Ermenistan’ın Türkiye gibi güçlü bir diplomatik deneyimi yok. Ermenistan’ın bu noktaya Rusya, ABD gibi büyük güçlerin etkisiyle geldiği fikrindeler. Türkiye 90 yılzır hiçbir adım atmadı. ?nkarcı politikasına devam ediyor. Talat Paşa’nın hâlâ prestijli bir statüsü var. Caddelere ismi veriliyor. Bu yüzden pek çok Ermeni’ye bu el sık??ma acı bir tat veriyor. Ancak, bir çözüm bulmak zorundayız. Ben, alttan alıp her ?eye rağmen ilerleme görü?ündeyim ve bu süreci destekliyorum.” şeklinde konuştu.
“SOYKIRIMIN TANINMASI ?Ç?N ISRARCI OLACA?IZ”
İkili ilişkiler kurulmaya başlasa da soykırımın tanınması için ?srarcı olacaklarını vurgulayan Toranyan, “Diasporada genel görü? Türkiye ve Türk hükümeti Ermeni soykırımı konusunda inkarcı politikasını değiştirmediği sürece sağlam ilişkiler kurulamayacaşı yönünde. Diasporanın sorduğu soru “Ermeni halkını yok eden ve düşman politikalarını devam ettiren bir devletle nasıl bir gelecek inşa edebiliriz?”. Soykırımın gerçekli?i konusunda şüphe yok. Diasporada hepimiz soykırımda hayatını kaybeden veya hayatta kalıp tüm varlığını kaybeden insanların çocuklarıyız. ?nkarcılıkta ?srar etmek soykırım suçuna ortak olmak demektir.” dedi.
“A?RI DA?I B?Z?M ?Ç?N KUTSAL,TÜRK?YE BU KONUDA JEST YAPMALI”
Toranyan, protokollerde sınırların karşılıklı tanınmasının ardından Ermenilerin toprak talebinde bulunmasının ütopik olacaşı görü?ünde. Ancak Türkiye’nin Ermenilere karşı A?rı Daşı gibi sembolik bir mekanı ortak kullanı ma açarak jest yapabileceğini düşünüyor. Ara Toranyan sınırlarla ilgili “Bugüne kadar pek çok anlaşma yapıldı. Kars, Moskova, Sevr, Lozan… Protokoller çok açık. Her iki ülkenin toprak bütünlü?ünü tanınıyor ve sınırları sabitle?tiriyor. Bana göre ;Türkiye soykırımı tanı malı ve bir jest yapmalı. Sevr anlaşmasına geri dönmek tabi ki mümkün değil. Var olan sorunlara yenilerini eklemeye gerek yok. Fakat, birlikte dü?ünüp sembolik kararlar alınmalı. Paylaşım ve ortak kullanı m gibi çözümler üretilmeli. İki ülke arasında nefret duvarına dönüşen bu sınırın uzla?ma yeri niteli?ini kazanması gerekir. Ani harabeleri tarihî Ermenistan’ın başkentiydi. A?rı Daşı mesela Ermeniler için kutsal bir da?. Kutsal kitaplarda adı geçiyor. Her iki taraf için de güçlü bir sembol olabilir.” şeklinde konuştu.
Kalıcı çözüm için protokollerin ötesine geçilmesini arzu ettiğini söyleyen Toranyan, “Protokoller yeterli değil. Sivil toplum nezdinde köprüler kurulması, diyalog alanları oluşturulması şart. Yüzyıllarca bir arada yağadık. Herkes benim militan geçmişimi biliyor. Safça davranmıyorum, ama çözüm üretmeye çalığıyorum. Türkiye bugün G-20 üyesi, bölgesinde tartışılmaz bir siyasi güç. Olumsuz yanlarını görmeli ve kabul etmeli. Buna karşılık Ermenistan mucize eseri kurtulmu?, küçük ve ekonomik olarak izole edilmiş bir ülke. Ermeniler hiçbir şey yapmamalı demiyorum ama Ermenistan bugün talep eden taraf konumunda.” dedi.
(C?HAN)
Yorum yapın
