Osmanl?’nın Topkapı’daki saklı hazineleri
Fatih Sultan Mehmet tarafından 1478′de yaptırılan ve Osmanlı Devleti’nin 380 yıl idare merkezi ve resmi ikametgah? olarak kullandığı Topkapı Sarayı Müzesi’ndeki eserlerin muhafaza edildiği depoda tarihi hazine yatıyor:
Fatih Sultan Mehmet tarafından 1478′de yaptırılan ve Osmanlı Devleti’nin 380 yıl idare merkezi ve resmi ikametgah? olarak kullandığı Topkapı Sarayı Müzesi’ndeki eserlerin muhafaza altına alındığı bazı depoların kapıları açıldı.
Tek binadan oluşmayan yapılar toplulu?u olan Topkapı Sarayı’nın 80 bine yakın koleksiyonu, sarayın daha çok güzergah dahilinde olmayan değişik yapılarındaki 50 depoda muhafaza ediliyor. Müzede, çini ve Japon porselenleri, hazine, saray işlemeleri, padi?ah elbiseleri, kaftanlar, kıymetli örtüler, arabalar gibi her eser toplulu?unun ayrı bir deposu bulunuyor.
Silah koleksiyonu sarayın mutfak kısmında çal??anların kaldığı koşu?ların bir bölümünde saklanıyor. Sarayın restorasyonda olan ve 2010 yılının sonbaharında tamamlanması planlanan mutfak bölümü ise, yemeklerin pi?irildiği kısım, a?çılar camisi, helvahane, hamam ve koşu?lardan oluşuyor. Mutfak Ko?u?u’nda 7. yüzyıldan başlayarak 20. yüzyıla kadar tarihlenen çeşitli silahlar, kılıçlar, mi?ferler, kalkanlar, topuzlar ve giysilerden oluşan 10 bini aşkın eser bulunuyor.
?klimlendirmesi ve yangın söndürme sistemi bulunmayan, duvarları yer yer nemlenmi?, tavanının bazı bölümleri akmış durumda bulunan silah koleksiyonu deposundaki eserler, restorasyonun ardından birinci avluda bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığı’ndan geri alınan Matbaa-? Amire binası ile Matbaa Anadolu Meslek Lisesi’ne taşınacak.
Silahların seçkin olan bölümü ise sarayın ikinci avlusunda bulunan ve şu anda restorasyonu devam eden dış hazine binasındaki salonda sergilenecek. Sarayın ”Silah Seksiyonu”nun 2010 yılının ilk aylarında açılması planlanıyor.
Sarayın teşkilatında görevli bir grup görevli olan ”avadancılar” adına kayıtlı 2273 eserin bulunduğu depo ise, sık???klığıile dikkat çekiyor. Depoda iklimlendirme ve yangın söndürme sistemi bulunmasına ra?men eserler, korunması için bezle sarılmış ve üst üste konulmuş durumda. Burada bulunan ve aralarında Kabe, Mekke ve Medine’ye gönderilen kutsal örtüler, muhallefat yoluyla gelen bohçalar, kutsal topraklara ait eserler de Matbaa-? Amire binasına taşınacak.
BAKANLIK ÇALI?MALARI
Kültür ve Turizm Bakanlığı, eserlerini te?hir etmede de, depolamada da sıkınt?sı bulunan Topkayı Sarayı MÜzesi’ne yeni mekanlar açmak amacıyla saraya ait olan, ancak yıllar içinde kullanı mı diğer bakanlıklara geçen binaları geri almak için bir çalışma başlattı.
Bu doğrultuda Sağlık Bakanlığından Deri ve Zührevi Hastalıklar Hastanesi, Milli Eğitim Bakanlığından Matbaa-? Amire ve Matbaa Anadolu Meslek Lisesi ve Ula?tırma Bakanlığından eski telgrafhanenin eklentileri alındı. Bakanlık, Milli Savunma Bakanlığından ise Marmara Denizi cephesinde, Milli Savunma Bakanlığıç Tedarik Komutanlığının depo olarak kullandığı tarihi tescilli dört yapıyı istiyor.
Bu mekanların bir bölümü depo olarak kullanılacak. Böylece Topkapı Sarayı Müzesi’nde korunma koşulları iyi olmayan veya sık???k durumda bulunan eserler, muhafaza altına alınacakları yeni depolara kavuşacak.
Topkapı Sarayı Müzesi yetkilileri, depolardaki eserlerin bakımı için sürekli bir ”bakım onarım kadrosuna” da ihtiyaç bulunduğunu vurguladılar. Yeni restoratörlerin temini ile eserlerin sürekli bakımının sağlanabileceğini ifade eden yetkililer, sadece yeni depolama sistemlerinin yeterli olmayacağını, bakım ve onarımın da önemli olduğuna dikkati çektiler.
şu anda da bakım ve onarımın yapıldığını, ancak istenilen düzeyde olmadığını dile getiren yetkililer, yeni depoların hazırlanması kadar atölyelerin de güçlendirilmesinin önemine işaret ettiler.
?LBER ORTAYLI’NIN GÖRÜ?Ü
Topkapı Sarayı Müzesi Başkanı Prof. Dr. ?lber Ortayl?, AA muhabirine yaptığı açıklamada, sarayın kuma?, kuyumcu, Avrupa porselenleri, bakır ve gümü? e?ya, 12 bine yakın Çin porseleni, 17 bine yakın el yazması ile arıiv ve vesikaları muhafaza eden 50 depoda 80 bine yakın esere ev sahipli?i yaptığını bildirdi.
Ortayl?, eserler arasında 19. yüzyıl saraylılarına ait e?yalar, silah koleksiyonu, arabalar da bulunduğunu dile getirerek, ”Bunların muhafaza edildiğini söyleyelim. Versaille veya Kremlin gibi saraylar ya?malanmış, bizde öyle bir şey yok. Topkapı’da çok şey bulunur. Ço?u burada kayıtl?dır. İyi korunanlar varzır, zamanla tahribe u?rayanlar vardır. Sergiler yaptıkça bunları çıkarıp, tamir de ediyoruz, öyle bir özelli?imiz de var” diye konuştu.
Bilhassa çini eserler için depo şartlarının uygun olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Ortayl?, ”Devletten bir şey göremiyoruz. Çünkü Kültür ve Turizm Bakanlığının bütçesi çok küçüktür. Topkapı da müstakil bir idareye sahip değildir. Sponsorlara başvuruyoruz, onlar da bizi çok oyaladılar. Hatta verece?i miktarı çekenler de oldu” dedi.
Ortayl?, her dönem Topkapı Sarayı Müzesi’nin idari yapısının değiştirilmesini talep ettiklerini, ama bir değişiklik olmadığını söyledi.
Darphane-i Amire binasının Topkapı Sarayı Müzesi’ne devri için yıllarzır u?raşıldığını anı msatan Prof. Dr. ?lber Ortayl?, şöyle konuştu:
”Darphane-i Amire binas?, 14 senedir onun bunun elinde kaldı, alamadık. Atölyelerimiz orada çal??acakt?. 
Yeni bölümler yapılıyor ve her yerde depo olmaz. Darphane’deki durumun 2010 yılında çözümleneceğini hiç zannetmiyorum. 4 yıl beni burada kanser ettiler, oradan adam atmak için. Sarayın asıl bölümü oras?. Tarih Vakf? da gitsin başka yere. Zaten onlara gayet güzel bina vermi?ler.
‘Sur-u Sultani’ projesi kapsamında demir yolunun sökülmesi ve Sirkeci istasyonunun tahrip ettiği bölümün açılması gerekiyor. Gülhane Parkına inşa edilen bazı binaların yıkılması lazım. Ama Anıtlar Kurulu izin vermiyor. Bunlar 70′lerde yapılmış çirkin binalar. Bunların yıkılması ve surların açı?a çıkması önemli. Darphane-i Amire de daha çıkmadı. Orada kıymetli kaşıt ve damga matbaası var. Onların da bir yere gittikleri yok, gitmeleri lazım. Bu şekilde ortalık bir parça düzelebilir. Burası yeterli değil, bazı şeyleri dü?ünmek lazım.”
AA
Yorum yapın
