Türkiye’de yılda 19 bin kişiyi tıp öldürüyor
Kalitesiz ve sahte ilaçların yüzde 77sinin kalkınmakta olan ülkelerde olduğunu söyleyen Dünya Sağlık Örgütü (WHO)rakamlarına göre Türkiye’de yılda 19 bin kişiyi tıp öldürüyorDünya sağlık Örgütü (WHO) rakamlarının Türkiye’ye uyarlandığında en az 19 bin kişinin TIP hataları sonucu öldü?ünü ileri sürüyor yazar.
“T?bbi hata yüzünden ölen hastalar, hâlâ hastanelerin en karanlık sırları ara sında…” diyen Metin Münir1991de ABDde yapılan araştırmaya göre, Colorado ve Utahta hastaneye başvuran hastaların yüzde 2.9u, New Yorkta yüzde 3.7si hatalar nedeniyle ters olaylara maruz kaldığını ve bunların Colorado ve Utahta yüzde 6.6 sının, New Yorkta 13.6 sının öldü?üne dikkat çekti.
“Türkiyede 2008 yılındaki 9.9 milyon yat??a en dü?ük ölüm oranı yüzde 6.6yı uygularsak, 18 bin kişinin tıp hataları nedeniyle ölmü? olduğunu varsayabiliriz. Eğer büyük çarpan 13.6 kullanılırsa ölüm sayısı 50 bine çıkar” çıkar diyor yazar.
Münir’e göre, gelişmiş Batılı ülkelerde yapılmış çal??malardan yola çıkılarak Türkiyede hastanelerde t?bbi hatalar yüzünden en muhafazakâr tahminlere göre her yıl 19.000 ile 34.000 ara sında kişi hayatını kaybediyor. Bu rakamın çok daha yüksek olması da mümkün…”
T?bbi hata nedirı Ve neden bu iki rakam ara sında bu kadar fark varı Yazar bu sorunun cevabını da şöyle veriyor: “T?bbi hata, doktor veya hastane personelinin yaptığı önlenebilir hatalar nedeniyle, hastaneden sa? çıkması gereken hastaların ölü çıkması veya zarar görmesidir”
“Türkiye için verdiğim tahmini ölüm rakamlarına, başka ülkelerde elde edilen bulguların uygulanmasıyla Türkiyedeki hasta rakamlarına ulaşıldı” hatırlatma sını yapan yazarın verdiği bilgilere göre: ” T?p hatalarını doktorların aralarında fısıltıyla konuştu?u bir konu olmaktan çıkarıp sağlık kurumlarıyla ilgili sorunların en başına oturtan ülke ABDdir. Bu ülkede, ilki 1991de olmak üzere yapılan iki büyük araştırma, konunun üzerindeki giz perdesini kalzırmış, sorunu dünya kamuoyunun dikkatine getirmiştir”
Dünya sağlık Örgütü (WHO)’nun raporunaşı???ndaortaya çıkan rakamları baz alan yazar yazı sının bir bölümünde ?u bilgileri veriyor: ” Ters olay hastanın hastalığından değil ona hastanede yapılan yanl?? müdahaleden meydana gelir. Ameliyat geçiren bir hasta, elini yıkamayan bir hastabak?cıdan zatürre mikrobu kapıp ölürse bu ters bir olaydır. ABDde 1997de hastanelere başvuran hasta sayısı 33.6 milyondur. Yukarıdaki oranlar toplam başvurulara uygulandığında, Amerikada 1997 yılında en az 44.000 en çok 98.000 kişinin tıp hataları yüzünden hayatını kaybettiği ortaya çıkıyor.
Oranların en küçüğü bile tıp hatalarını Amerikanın sekizinci en büyük ölüm nedeni yapıyor. Bu nedenle ölenlerin sayısı otomobil kazası, gö?üs kanseri ve AIDS ölümlerinden fazladır. Bazı araştırmalar tıp hatalarından dolayı meydana gelen ölümlerin yüzde 1e kadar çıktı??nı gösteriyor”
Türkiye’deki tahmini rakamlar
WHO’nun kalitesiz ve sahte ilaçların yüzde 77si kalkınmakta olan ülkelerde olduğunu belirtti?ine dikkat çeken yazar, ?u bilgileri veriyor:
“Anadolu Sağlık Merkezi T?bbi Hizmetler Direktörü Profesör Metin Çakmakç? bu oranları Türkiyeye uyguladı:
Geçen yıl Türkiyede hastanelere 9.9 milyona yakın hasta yattı. Bunların 6.2 milyonu Sağlık Bakanlığıhastanelerinin 1.4 milyonu üniversite hastanelerinin, 2.3 milyonu özel hastanelerin hastasıydı.
Bu 9.9 milyon yat??a Bat?daki en dü?ük ölüm oranını (6.6) uygularsak, 2008 yılında ülkemizde yaklaşık 19.000 kişinin tıp hataları nedeniyle ölmü? olduğunu varsayabiliriz diyor Çakmakç?.
Eğer büyük çarpanı (13.6) kullanırsak ölüm sayısı yaklaşık 50.000, yüzde 1 çarpanını kullanırsak 99.000dir.
Rakamlar doğal olarak kesin ve çok tutarlı değil diyor konuyla uzun zamanzır yoğun olarak ilgilenen Çakmakç?. Rakamlar ara sında çok fark var. Ama ?u kesin ki, en dü?ü?ü bile çok yüksek!
Gönüllü bildirime tabi
Gerçi Türkiye için yapılmış araştırma yok ama bazı hastanelerin iç verileri var. Türkiyenin en büyük ve iyi hastanelerinden biri olan Hacettepe 2005ten bu yana t?bbi hataları bertaraf etmek için iyile?tirme programı uyguluyor, veri topluyor. Ancak yapılan hatalar zorunlu değil gönüllü bildirime tabi olduğu için gerçe?i yans?tmıyor.
Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Kalite Koordinatörü Prof. Koray Boduroğlundan aldığım bilgiye göre Ankara merkezli hastane geçen sene 950.000 hasta bakt?. Bildirilen hata sayısı ise 500.
Be? yüzden çok fazlası eminim var diyor Prof. Boduroğlu. Kay?t altına alınanlar buzdağının üstü. Büyük bir kısmı saklı kalıyor.
Boduroğlu Bizimki gibi hastanelerde yatan hastaların yaklaşık % 4-7si t?bbi hataya maruz kalıyor dedi. Kırk bin hasta yattı??nı dü?ünürseniz sayı 1.600 ile 2.800 ara sındadır. Bunu, ölüme neden olanlar şeklinde dü?ünmeyin. Çok büyük bir kısmı hastaya zarar vermeden önce bertaraf edilen veya hastaya ula?mayan hatalarzır.
Peki, Türkiyede tıp hataları yüzünden yılda 19.000 ile 50.000 ara sında kişinin hayatını kaybettiği doğru olabilir mi?
Ben öyle bir hesap yapmadım (ama) doğrudur diyor Prof. Boduroğlu…
Di?er tıp adamları da bu değerlendirmeyi teyit ediyor.
ABDdeki bulgular uygulandı
Modellediğiniz zaman bu rakamlar doğru diyor ?ç Hastalıkları Uzmanlık Derne?i Başkanı Profesör Erdal Akalın.
Hacettepe Üniversitesi direktörlerinden Profesör Mustafa Özmen de ABDdeki bulgular uygulandığında Türkiyedeki t?bbi hata ölümlerini doğru kabul etmek gerektiği dü?üncesinde. ?statistiksel olarak doğru olması mümkün diyor o da.
Aslında, Amerikadaki tıp kalitesinin dünyanın en iyilerinden biri olduğunu dü?ünecek olursak, bizdeki tablo daha iyi değil, muhtemelen daha da kötüdür.
Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) bulguları bu olasılığıdestekliyor. WHOya göre kalitesiz ve sahte ilaçların yüzde 77si Türkiye gibi kalkınmakta olan ülkelerde tüketiliyor. Bu ülkelerde kullanılan t?bbi teçhizatın en az yarısı kullanılmayacak veya kısmen kullanılacak durumdadır. Ameliyat sonrası bakım kalitesi dü?üktür.
Bu ve bunun gibi etkenler kalkınmaktaki ülkelerdeki hasta riskini ço?altıyor.
Bizdeki t?bbi uygulamaların bu konuda özel bir üstünlü?ü olmadığını dikkate alıp uluslararası oranlara bakacak olursak Türkiyede her yıl en az 23.000 civarında hastanın tıp hatalarından dolayı ölmesi lazım diyor Prof. Çakmakç? ve ekliyor: Gerçek rakam bunun üzerinde bile olabilir.
Yorum yapın
